12. Yargı Paketi: Neler Değişiyor? 

 Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 16 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilerek yasalaşan ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", yargı dünyasında önemli yenilikler getiriyor. 22 Haziran 2026'da AK Parti milletvekilleri tarafından TBMM Başkanlığına sunulan, 25 Haziran 2026'da Adalet Komisyonu'nda kabul edilen ve nihayet 16 Temmuz 2026'da Genel Kurul'da yasalaşan bu Teklif (2/3737 esas numarası), 29 madde ve 1 geçici maddeden oluşuyor. Paket, İcra ve İflas Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Medeni Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanunu olmak üzere tam 12 farklı kanunda değişiklik öngörmektedir.

 Yargı Reformu Strateji Belgesi çerçevesinde hazırlanan ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının doğurduğu hukuki boşlukları doldurmayı, yargılamaların makul sürede tamamlanmasını hedefleyen paket, genel af ya da infaz düzenlemesi içermemektedir. Henüz Resmî Gazete'de yayımlanmadığı için kanun numarası belli değildir. Aşağıda paketin getirdiği başlıca değişiklikleri kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz.

 I. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU’NDAKİ DEĞİŞİKLİKLER

 A. BELİRSİZ ALACAK DAVASI (HMK m.107) TAMAMEN KALDIRILIYOR 

Hukuk uygulayıcılarını en çok ilgilendiren yeniliklerden biri, belirsiz alacak davasının mevzuattan tamamen çıkarılmasıdır. HMK’nın 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Gerekçe olarak, uygulamada ortaya çıkan tereddütler, Anayasa Mahkemesine taşınan bireysel başvuru kararları ve bu dava türünün iş yüküne olumsuz etkisi gösterilmiştir. Yürürlükten önce açılmış belirsiz alacak davaları, eski hükümlere göre görülmeye devam edecektir.

 B. KISMİ DAVADA (HMK m.109) TEK SEFERLİK TALEP ARTIRIMI

 Uygulamada sıkça karşılaşılan sorunlara çözüm olarak kısmi davada köklü bir değişikliğe gidilmiştir. Buna göre davacı, tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus olmak üzere ıslah hakkını kullanmaksızın talebini artırabilecektir. Artırılan kısım için zamanaşımı, davanın ilk açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılacaktır. Bu düzenleme, davacıya önemli bir usul kolaylığı sağlamakta ve gereksiz ıslah başvurularının önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

 C. DURUŞMALAR ARASI SÜREYE (HMK m.147) 3 AY SINIRI
 Adaletin gecikmeksizin tecellisi ilkesi doğrultusunda, duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 ayı geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini tutanağa yazmak kaydıyla daha uzun bir süre belirleyebilecektir. Bu hükümle duruşmaların aylarca ileri atılması uygulamasına son verilmesi hedeflenmiştir.

 D. SEGBİS'E (HMK m.149) İMZA KOLAYLIĞI
 Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile yapılan duruşmalarda, ikrar, yemin, feragat, kabul ve sulh gibi hukuki sonuç doğuran beyanlar dışında elle imza şartı kaldırılmıştır. Bu madde, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecek olup, elektronik duruşmalarda bürokrasiyi azaltmayı amaçlamaktadır.

 E. DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ (HMK m.166, 168)
 Birleştirme kararları, ancak kesinleşmesinden itibaren ilk davanın açıldığı mahkemeyi bağlayacaktır. Aynı yargı çevresindeki mahkemeler arası birleştirme kararlarına karşı ise müstakilen istinaf yolu açılmıştır. Bu değişiklik, uygulamada birleştirme kararlarının gecikmesinden kaynaklanan sorunları gidermeyi amaçlamaktadır.

 F. İSTİNAF VE TEMYİZ SINIRLARINDAKİ DÜZENLEMELER (HMK m.362)
 Bölge Adliye Mahkemesinin, istinaf başvurusunu kabul edip ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak yeniden esas hakkında verdiği kararlara karşı, parasal sınırı aşması şartıyla temyiz yoluna başvurulabilecektir.

 G. YARGITAY'IN BOZMA YETKİSİNDE SINIRLAMA (HMK m.371)
 Yargıtay, ilk derece mahkemelerini yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozamayacaktır. Bu değişiklik, yargılamanın usulî nedenlerle uzamasının önüne geçilmesi için önemli bir adımdır.

 II. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU’NDAKİ DEĞİŞİKLİKLER

 A. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINDA (HAGB) KÖKLÜ DEĞİŞİKLİK (CMK m.231)
 HAGB, uygulama alanı 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlarla sınırlandırılmıştır. Denetim süresi 5 yıla çıkarılmış, HAGB kararlarına karşı itiraz yolu kapatılarak istinaf yolu açılmıştır. Ayrıca işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle kötü muamele suçlarında HAGB hükümleri uygulanamayacaktır. Bu düzenleme, HAGB'nin daha sınırlı ve denetime açık bir şekilde uygulanmasını sağlamayı hedeflemektedir.

 B. DNA VE GENETİK VERİ GÜVENCESİ (CMK m.80)
 Moleküler genetik inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde özel bir sisteme kaydedilecek, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı (KYOK) durumunda derhâl imha edilecektir. Diğer hâllerde ise kayıtlar, kararın kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra imha edilecektir. Bu madde, kişisel verilerin korunması bakımından önemli bir güvence getirmektedir.

 C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISININ İTİRAZ SÜRESİ (CMK m.308)
 Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının, daire kararlarına karşı itiraz süresi 1 aydan 3 aya çıkarılmıştır. Sanık lehine yapılan itirazlarda ise süre sınırı bulunmamaktadır.

 D. KAÇAK SANIK HAKKINDA DÜZENLEME (CMK m.247)
 Kaçak sanık hakkında, sorgusu yapılmamışsa mahkûmiyet hükmü verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Teslim olan veya yakalanan sanığa yargılamanın yenilenmesini talep hakkı tanınmıştır. Bu değişiklik, adil yargılanma hakkının güçlendirilmesini amaçlamaktadır.

 E. BİLGİSAYAR ARAMASI (CMK m.134) DÜZENLEMESİ TEKLİFTEN ÇIKARILDI
 Teklifin ilk hâlinde yer alan, bilişim sistemlerine el konulması ve kopyaların saklanmasına ilişkin CMK 134'teki değişiklik, TBMM Genel Kurul görüşmeleri sırasında teklif metninden çıkarılmıştır. Dolayısıyla bu alanda bir değişiklik söz konusu değildir.

 III. İCRA VE İFLAS HUKUKUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLER

 A. İDARE ALEYHİNE PARA ALACAĞI İLAMLARI (İİK m.34/a)
 İdare aleyhine para alacağına ilişkin ilamların icrası için yeni bir usûl getirilmiştir. Buna göre alacaklı, önce idareye yazılı başvuracak ve banka hesap bilgilerini bildirecektir. İdare, tebliğden itibaren 1 ay içinde ödeme yapmazsa, ilamlı icra takibi başlatılabilecektir.

 B. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVALARINDA (İİK m.114) MİRASÇILARA ÖNCELİK
 İzaleyi şüyu (ortaklığın giderilmesi) kararlarının icrasında, miras yoluyla edinilen ve münhasıran mirasçılara ait taşınmazlarda, ilk açık artırmanın yalnızca mirasçılar arasında yapılması öngörülmüştür. Bu artırma muhammen bedelin %100'ü üzerinden başlayacak, alıcı çıkmaması hâlinde ikinci açık artırma genel hükümlere göre yapılacaktır. Ayrıca ihale bedelini belirlenen sürede yatırmayan kişiye, ihale bedelinin %5'i oranında idari para cezası kesilecektir.

 IV. İBAN MAĞDURLARI DÜZENLEMESİ (TCK m.158/4)
 Komisyon görüşmeleri sırasında eklenen ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran düzenleme ile Türk Ceza Kanunu'nun dolandırıcılık suçlarını düzenleyen 158. maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir. Buna göre, TCK 157 (basit dolandırıcılık) veya 158 (nitelikli dolandırıcılık) maddelerinde tanımlanan suçlara iştirak eden kişinin eylemi yalnızca banka hesabı, kredi kartı veya kripto varlık hesabına erişim bilgisi vermekle sınırlıysa, verilecek cezadan yarı oranında indirim yapılacaktır. Mağdurun zararı, soruşturma aşamasında giderilirse cezadan 2/3, kovuşturma aşamasında giderilirse 1/2 oranında ek indirim uygulanacaktır.
 Bu düzenleme kesinleşmiş dosyaları da kapsamakta olup, lehe kanun niteliği taşıdığı için derhâl infaz hesaplamalarına etki edecektir. Yaklaşık 50 bin kişiyi etkilemesi beklenen düzenlemenin, suç örgütlerinin kullandığı kurye veya hesap sahiplerine yönelik olduğu, TCK 142 (hırsızlık) ve TCK 245 (banka veya kredi kartının kötüye kullanılması) suçlarından mahkûm olanları kapsamadığı özellikle belirtilmelidir.

 V. İDARİ YARGI VE DİĞER DÜZENLEMELER

 A. TEK HÂKİM SINIRI 486.000 TL'YE YÜKSELTİLDİ (2576 sayılı Kanun m.7)
 İdare ve vergi mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanacak uyuşmazlıklara ilişkin parasal sınır 486.000 TL'ye yükseltilmiştir. Ayrıca öğrenci disiplin işlemleri, not tespiti, yurt-kredi-burs işlemleri, geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleri, uyarma cezası, meslek kuruluşu disiplin cezaları ve 65 yaş muhtaç aylığına ilişkin davaların da tek hâkimle görülmesi hükme bağlanmıştır.

 B. BÖLGE İDARE MAHKEMESİNİN (BAM) YETKİLERİ GENİŞLETİLDİ (İYUK m.45)
 BAM, idari davada kararı hukuka uygun bulduğu takdirde gerekçeyi değiştirerek istinaf başvurusunu reddedebilecektir. Keşif veya bilirkişi incelemesi eksikliği olması hâlinde ise bu eksikliği kendisi giderebilecek, böylece dosyayı ilk derece mahkemesine göndermeden uyuşmazlığı sonuçlandırabilecektir. BAM'ın kaldırma kararı üzerine yeniden verdiği kararlar Danıştay'da temyiz edilebilecektir.

 C. DANIŞTAY DAİRE SAYISININ AZALTILMASI SÜRESİ UZATILDI
 Danıştay Kanunu'nun Geçici 27. maddesinde yapılan değişiklikle, daire sayısını 17'den 10'a indirme uygulaması 23 Temmuz 2030'a kadar ertelenmiştir. Bu süre 14 yıla uzatılmıştır.

 VI. BORÇLAR HUKUKU VE FAİZ DÜZENLEMELERİ

 A. KANUNİ FAİZ ORANININ YENİDEN BELİRLENMESİ (3095 sayılı Kanun m.1)

 Kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) önceki yılın 31 Aralık günü itibarıyla uygulanan kısa vadeli kredi reeskont oranının %80'i olarak belirlenecektir. Ayrıca her yıl 30 Haziran tarihi itibarıyla, bu oranda 5 puan veya daha fazla fark oluşması hâlinde, yılın ikinci yarısı için yeni oran geçerli olacaktır. Bu düzenleme, kanuni faizin piyasa koşullarına uyarlanmasını ve enflasyon karşısında değer kaybetmemesini sağlamayı amaçlamaktadır.

 B. BEDENSEL ZARARLARDA FAİZ HESABI (TBK m.55)

 Bedensel zararlar ile destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz hesabı, iki döneme ayrılmıştır. Buna göre, kazancın bilindiği dönem için faiz, haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren; bilinemediği gelecek dönem için ise karar tarihinden itibaren işletilecektir. Bu değişiklik yalnızca yürürlük tarihinden sonra meydana gelen haksız fiillerden doğan tazminat taleplerine uygulanacaktır.

 VII. DİĞER ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER

 Noterlik evrakının elektronik gönderimi (Noterlik Kanunu m.55): Noterler, evrakı güvenli elektronik imza ile elektronik ortamda ilgili mercilere gönderebilecek, bu işlemlerden harç ve vergi alınmayacaktır.
 Adli Tıp İhtisas Kurulu (2659 sayılı Kanun m.26): Kurula atanacakların nitelikleri yeniden düzenlenmiş, görev süreleri 4 yıl olarak belirlenmiştir.
 Hâkim ve Savcı Yardımcılarının Eğitimi (HSK Kanunu m.10): Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitimde görecekleri konular kanunla belirlenmiş, yazılı sınavların 100 tam puan üzerinden değerlendirilmesi öngörülmüştür.
 Bilirkişiye başvurma sınırı (HSK Kanunu m.63): Mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve Cumhuriyet savcıları hakkında uyarma cezası öngörülmüştür. Bu düzenleme, yargılamaların uzamasının önemli sebeplerinden biri olan gereksiz bilirkişi incelemelerini azaltmayı hedeflemektedir.
 Vesayet mallarının elektronik satışı (TMK m.440, 444): Vesayet altındaki kişilerin taşınır ve taşınmaz malları, UYAP'a entegre elektronik satış portalında satılabilecektir. Bu madde, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecektir.

 VIII. PAKETTE YER ALMAYAN DÜZENLEMELER
 Kamuoyunda beklenti oluşturan bazı düzenlemeler bu pakette yer almamıştır. Bunlar arasında:
 Genel af veya özel af kapsamlı infaz indirimi bulunmamaktadır.
 Süresiz nafaka reformu bu pakete girmemiştir.
 Çekişmeli boşanmalarda iki aşamalı yargılama modeli yer almamaktadır.
 Tapu işlemlerinde avukat zorunluluğu getirilmemiştir.
 Suça sürüklenen çocuklara yönelik ceza artırımı hükmü bulunmamaktadır.
 Covid-19 salgını dönemindeki infaz eşitsizliğine ilişkin bir düzenleme getirilmemiştir.
 Sosyal medyada dolaşan "genel af", "3 yıl denetimli serbestlik" gibi iddialar gerçeği yansıtmamaktadır.

 YÜRÜRLÜK BİLGİSİ
 Kanunun büyük bölümü, Resmî Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir. SEGBİS'te imza şartının kaldırılmasına ilişkin 12. madde, vesayet mallarının elektronik satışına ilişkin 13. madde ve bazı teknik düzenlemeleri içeren 23. madde, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecektir. Danıştay daire sayısına ilişkin düzenlemeyi içeren 4. madde ise 23 Temmuz 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.

SONUÇ

Yargı Paketi, son yıllarda ceza hukuku ağırlıklı olan yargı paketlerinden farklı olarak odağına usul hukukunu ve yargısal altyapı reformunu almıştır. Belirsiz alacak davasının kaldırılması, kısmi davada ıslahsız talep artırımı, HAGB'ye karşı istinaf yolunun açılması, İBAN mağdurlarına yönelik düzenleme, kanuni faiz oranının piyasa faizine endekslenmesi ve duruşmalar arasında 3 aylık azami süre sınırı gibi yenilikler, hem hukuk uygulayıcıları hem de vatandaşlar açısından önemli sonuçlar doğuracaktır. Kanunun Resmî Gazete'de yayımlanması ile birlikte, hukukumuzda yeni bir dönem başlayacaktır.